سؤال- برخی از نواهای شیطانی که به گوش می‌رسد حاکی از آن است‌که: نماز عبارت است از توجّه قلبی به الله و نه این نمازی که اکنون مسلمانان به پا می‌دارند که شامل:… قیام، رکوع، سجده و… و در قرآن تعداد رکعت‌های نماز‌های صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشاء ذکر نشده، پاسخ این شبهه را بفرمایید.
جواب- چنین سخنانی بوی دهان نجس منکران دین دارد، در واقع آنچه ذکر شد، انکار ضروری دین است که مورد اتّفاق همه فرقه‌های اسلامی می‌باشد و منکر ضروری دین مرتد و کافر است.
و ما، در این مختصر به منظور آگاهی پیروان قرآن و عترت، به برخی از انبوه آیات قرآن کریم و احادیث درربار رسول‌الله و ائمّه اطهار صلّی الله علیهم و سلّم اشاره نموده‌ایم:
آیات قرآنی درباره:
اوقات نماز
سوره (۲۰) طه آیه ۱۳۰: «فَاصْبِرْ عَلىٰ ما يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُوبِها وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرافَ النَّهارِ لَعَلَّكَ تَرْضىٰ».
سوره (۵۰) ق آیه ۳۹: «فَاصْبِرْ عَلىٰ ما يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ الْغُرُوب».
سوره (٣٠) الرّوم آیه ١٧و ١٨: «فَسُبْحانَ اللهِ حينَ تُمْسُونَ وَ حينَ تُصْبِحُونَ * وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِيًّا وَ حينَ تُظْهِرُونَ».
سوره (۱۷) الإسراء آیه ۷۸: «أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلىٰ غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً».
محافظت بر وقت نمازها و نماز ظهر- و قیام- و قنوت
سوره (۲) آیه ۲۳۸: «حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطىٰ وَ قُومُوا لِلّٰهِ قانِتينَ».
قبله در نماز
سوره (۲) آیه ۱۵۰: «وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ إِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَ مَا اللهُ بِغافِلٍ عَمّا تَعْمَلُونَ».
سوره (۲) آیه ۱۵۱: «وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ لِئَلّا يَكُونَ لِلنّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ إِلّا الَّذينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْني وَ لِأُتِمَّ نِعْمَتي عَلَيْكُمْ وَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ».
سوره (۶) الأنعام آیه ۷۹: «إِنّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنيفاً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكينَ».
تغییر قبله
سوره (۲) آیه ۱۴۲: «سَيَقُولُ السُّفَهاءُ مِنَ النّاسِ ما وَلّاهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتي كانُوا عَلَيْها قُلْ لِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ يَهْدي مَنْ يَشاءُ إِلىٰ صِراطٍ مُسْتَقيمٍ».
سوره (۲) آیه ۱۴۵: «وَ لَئِنْ أَتَيْتَ الَّذينَ أُوتُوا الْكِتابَ بِكُلِّ آيَةٍ ما تَبِعُوا قِبْلَتَكَ وَ ما أَنْتَ بِتابِعٍ قِبْلَتَهُمْ وَ ما بَعْضُهُمْ بِتابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍ وَ لَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْواءَهُمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّكَ إِذاً لَمِنَ الظّالِمينَ».
سوره (۲) آیه ۱۴۴: «قَدْ نَرىٰ تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَ إِنَّ الَّذينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَ مَا اللهُ بِغافِلٍ عَمّا يَعْمَلُونَ».
نیّت نماز
سوره (۶) الأنعام آیه ۱۶۲: «قُلْ إِنَّ صَلاتي وَ نُسُكي وَ مَحْيايَ وَ مَماتي لِلّٰهِ رَبِّ الْعالَمينَ».
قرائت در نماز و کیفیّت آن
سوره (۱۷) الإسراء آیه ۱۱۰: «قُلِ ادْعُوا اللهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمانَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنىٰ وَ لا تَجْهَرْ بِصَلاتِكَ وَ لا تُخافِتْ بِها وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذٰلِكَ سَبيلاً».
رکوع در نماز- و نماز جماعت
سوره (۲) آیه ۴۳: «وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعينَ».
سوره (۷۷) المرسلات آیه ۴۸: «وَ إِذا قيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لا يَرْكَعُونَ».
رکوع و سجده در نماز
سوره (۲۲) الحج آیه ۷۷: «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَ اسْجُدُوا وَ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَ افْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ».
سوره (۳) آلعمران آیه ۴۳: «يا مَرْيَمُ اقْنُتي لِرَبِّكِ وَ اسْجُدي وَ ارْكَعي مَعَ الرَّاكِعينَ».
ذکر رکوع نماز
سوره (۵۶) الواقعة آیه ۷۴: «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظيمِ».
سوره (۵۶) الواقعة آیه ۹۶: «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظيمِ».
سوره (۶۹) الحاقة آیه ۵۲: «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظيم».
سجده نماز
سوره (۵۳) النجم آیه ۶۳: «فَاسْجُدُوا لِلّٰهِ وَ اعْبُدُوا».
ذکر سجده نماز
سوره (۸۷) الأعلى آیه ۱: «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلىٰ».
صلوات واجب در نماز
سوره (۳۳) الأحزاب آیه ۵۶: «إِنَّ اللهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّوݥݥݥنَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا صَلُّوݥݥݥا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْليماً».
نماز مسافر
سوره (۴) النساء آیه ۱۰۱: «وَ إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذينَ كَفَرُوا إِنَّ الْكافِرينَ كانُوا لَكُمْ عَدُوًّا مُبيناً».
کیفیّت اقامه نماز خوف در میدان جنگ
سوره (۴) النساء آیه ۱۰۲: «وَ إِذا كُنْتَ فيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَ فَلْتَقُمْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَ لْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرائِكُمْ وَ لْتَأْتِ طائِفَةٌ أُخْرى لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَ لْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَ أَسْلِحَتَهُمْ وَدَّ الَّذينَ كَفَرُوا لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَ أَمْتِعَتِكُمْ فَيَميلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً واحِدَةً وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ إِنْ كانَ بِكُمْ أَذىً مِنْ مَطَرٍ أَوْ كُنْتُمْ مَرْضى أَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْ وَ خُذُوا حِذْرَكُمْ إِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْكافِرينَ عَذاباً مُهيناً».
وقت اقامه نماز شب
سوره (۷۳) المزمل آیه ۲۰: «إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنىٰ مِنْ ثُلُثَيِ اللَّيْلِ وَ نِصْفَهُ وَ ثُلُثَهُ وَ طائِفَةٌ مِنَ الَّذينَ مَعَكَ وَ اللهُ يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ … وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ …وَ اسْتَغْفِرُوا اللهَ إِنَّ اللهَ غَفُورٌ رَحيمٌ».
سوره (۱۷) الإسراء آیه ۷۹: «وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسىٰ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً».
سوره (۵۰) ق آیه ۴۰: «وَ مِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَ أَدْبارَ السُّجُودِ».
سوره (۵۲) الطور آیه ۴۹: «وَ مِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَ إِدْبارَ النُّجُومِ».
سوره (۷۶) الإنسان آیه ۲۶: «وَ مِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَ سَبِّحْهُ لَيْلاً طَويلاً».
تارک نماز به عمد
امام امیر المؤمنین علیّ بن ابی طالب علیهما السّلام فرمودند:
«إِنَّ الْفاخِتَةَ تَقُولُ: سُبْحانَ مَنْ يَرىٰ وَ لا يُرىٰ وَ هُوَ بِالْمَنْظَرِ الْأَعْلىٰ. اللّٰهُمَّ الْعَنْ مَنْ تَرَكَ الصَّلاةَ مُتَعَمِّداً».[۱]
همانا (پرنده) فاخته می‌گوید (ذکر او چنین است): منزّه است آن‌که می بیند و دیده نمی‌شود و او در دیدگاه بلند است، بار الها! کسی را که نماز را به عمد ترک می‌نماید، لعنت کن.
از امام جعفر صادق علیه‌السّلام نقل شده که فرمودند:
« … وَ تَرْكُ الصَّلاةِ مُتَعَمِّداً أَوْ شَيْءٍ مِمّا فَرَضَ اللهلِأَنَّ رَسُولَ‌اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ قالَ: مَنْ تَرَكَ الصَّلاةَ مُتَعَمِّداً فَقَدْ بَرِئَ مِنْ ذِمَّةِ اللهِ وَ ذِمَّةِ رَسُولِ‌اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ … ».[۲]
«… و ديگر از شمار گناهان کبیره، ترک عمدى نماز است زيرا رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود: كسى كه نماز را عمداً ترک كند، از ذمّه خدا و رسولش دورى جسته … ».
رسول‌الله صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود:
«مَنْ تَرَكَ الصَّلاةَ مُتَعَمِّداً فَقَدْ كَفَرَ».[۳]
هر كه عمداً نماز را ترک کند به تحقیق كافر ورزیده است.
امام جعفر صادق علیه‌السّلام فرمود:
«جاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ فَقالَ: يا رَسُولَ‌اللهِ! أَوْصِني. فَقالَ: لا تَدَعِ الصَّلاةَ مُتَعَمِّداً فَإِنَّ مَنْ تَرَكَها مُتَعَمِّداً فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ مِلَّةُ الْإِسْلامِ».[۴]
مردی خدمت رسول‌الله صلّى الله عليه و آله و سلّم رسید و عرض کرد: یا رسول‌الله! مرا وصیّت نما. حضرت فرمود: نماز را به عمد ترک نکن، زیرا همانا هرکس آن‌را به عمد ترک نماید، از ذمّه اسلام خارج شده است.
امام محمّد باقر علیه‌السّلام فرمودند:
«قالَ رَسُولُ‌اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: ما بَيْنَ الْمُسْلِمِ وَ بَيْنَ أَنْ يَكْفُرَ إِلّا تَرْكُ الصَّلاةِ الْفَرِيضَةِ مُتَعَمِّداً، أَوْ يَتَهاوَنَ بِها فَلا يُصَلِّيَها».[۵]
رسول‌الله صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود: فاصله میان این‌که مسلمان کافر گردد، جز ترک نمودن نماز واجب به عمد نیست، و یا این‌که نماز را سبک بشمارد تا آن‌که آن‌را ترک نماید.
رسول‌الله صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود:
«ما بَيْنَ الْكُفْرِ وَ الْإِيمَانِ إِلّا تَرْكُ الصَّلاةِ».[۶]
فاصله میان کفر و ایمان جز ترک نماز نیت.
مرجع امور دین (در معرفت، طاعت و سلوک) کیست؟
حضرت الله تبارک و تعالی در بسیاری از آیات قرآن کریم، مسلمانان را برای درک حقایق قرآنی، امر به مراجعه به خاندان وحی فرموده. و بیان نموده که تفسیر آیات قرآن و بیان مقصود و مراد الله، (آیات اعتقادی و احکامی و اخلاقی) تنها به عهده رسول‌الله و اهل‌بیت نبوّت صلوات الله علیهم اجمعین می‌باشد:
سوره (۵۹) الحشر آیه ۸۰: «… وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللهَ إِنَّ اللهَ شَديدُ الْعِقابِ».
سوره (۱۶) النحل آیه ۴۴: «بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ».
سوره (۱۶) النحل آیه ۶۴: «وَ ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ إِلّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فيهِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ».
سوره (۱۶) النحل آیه ۴۳: «… فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ».
سوره (۲۱) الأنبياء آیه ۷: «… فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ».
رسول‌الله صلّى الله عليه و آله و سلّم در احادیث متواتر ثقلین و مدینة العلم و … فرمود:
«أَنَا مَدینَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ بابُها»
من شهر علم هستم و علیّ درب آن است.
«عَلِيُّ مَعَ الْقرآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِیٍّ» و …
علیّ با قرآن است و قرآن با علیّ است، و … .
به امّت فهماند که برای درک حقایق باید به سنّت ایشان و سنّت خاندان اطهار آن حضرت مراجعه نمود، و این دو از همدیگر جدایی ناپذیر می‌باشند.
خداوند در قرآن کریم تصریح دارد بر وجوب اطاعت از رسول‌الله صلّى الله عليه و آله و سلّم اطاعت محض همراه با تسلیم، تا آن‌جا که اطاعت از آن حضرت را اطاعت از خود بیان فرموده:
سوره (۳) آلعمران آیه ۳۲: «قُلْ أَطيعُوا اللهَ وَ الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّ اللهَ لا يُحِبُّ الْكافِرينَ».
سوره (۳) آلعمران آیه ۱۳۲: «وَ أَطيعُوا اللهَ وَ الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ».
سوره (۴) النساء آیه ۵۹: «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ في شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللّٰهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْويلاً».
سوره (۵) المائدة آیه ۹۲: «وَ أَطيعُوا اللهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ احْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما عَلىٰ رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبينُ».
سوره (۸) الأنفال آیه ۱: «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلّٰهِ وَ الرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللهَ وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ وَ أَطيعُوا اللهَ وَ رَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ».
سوره (۸) الأنفال آیه ۲۰: «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَوَلَّوْا عَنْهُ وَ أَنْتُمْ تَسْمَعُونَ».
سوره (۸) الأنفال آیه ۴۶: «وَ أَطيعُوا اللهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ ريحُكُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللهَ مَعَ الصّابِرينَ».
سوره (۲۴) النور آیه ۵۴: «قُلْ أَطيعُوا اللهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُمْ وَ إِنْ تُطيعُوهُ تَهْتَدُوا وَ ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبينُ».
سوره (۲۴) النور آیه ۵۶: «وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ».
سوره (۴۷) محمّد (صلّی الله علیه و آله) آیه ۳۳: «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ لا تُبْطِلُوا أَعْمالَكُمْ».
سوره (۵۸) المجادلة آیه ۱۳: «أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ تابَ اللهُ عَلَيْكُمْ فَأَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ أَطيعُوا اللهَ وَ رَسُولَهُ وَ اللهُ خَبيرٌ بِما تَعْمَلُونَ».
سوره (۶۴) التغابن آیه ۱۲: «وَ أَطيعُوا اللهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّما عَلىٰ رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبينُ».
سوره (۶۴) التغابن آیه ۱۶: «فَاتَّقُوا اللهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَ اسْمَعُوا وَ أَطيعُوا وَ أَنْفِقُوا خَيْراً لِأَنْفُسِكُمْ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأݩݩُݥݥولٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ».
سوره (۴) النساء آیه ۸۰: «مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللهَ وَ مَنْ تَوَلّىٰ فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفيظاً».
رسول‌الله الگو و مقتداست
و از رسول‌الله صلّی الله علیه و آله و سلّم در حدیث مشهور است (و در بسیاری از کتاب‌های حدیث و فقه شیعه و عامّه است) که فرموده باشند:
«صَلّوا كَما رَأݩݩَيْتُموني أݩُݥݥݥݥصَلّي». [۷]
نماز بگزارید همانطور که می‌بینید من نماز می گزارم.
و سیره عملی رسول‌الله و اهل‌بیت عصمت و طهارت صلوات الله و سلامه علیهم، و سیره متّصله مسلمین متشرّعین به اهل‌بیت وحی چنین بوده.
پرهیز از مخالفت با قرآن و سنّت رسول‌الله
و امام جعفر صادق علیه السّلام فرمودند:
«مَنْ خالَفَ كِتابَ اللهِ وَ سُنَّةَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ فَقَدْ كَفَرَ».[۸]
هر کس که مخالفت با کتاب الله و سنّت حضرت محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم کند، به یقین کافر شده است.
حذر از تفسیر وحی به رأی
الله تبارک و تعالی فرمود:
«ما آمَنَ ٮݪݪݪݓي مَنْ فَسَّرَ بِرَأݩْيِهِ كَلامي … ».[۹]
آن كس كه به رأى خود كلام مرا تفسير كند، به من ايمان نياورده … ».
امام جعفر صادق علیه السّلام فرمودند:
«… وَ مَنْ فَسَّرَ [بِرَأْݥݥیِهِ] آيَةً مِنْ كِتابِ اللهِ فَقَدْ كَفَرَ».[۱۰]
… و کسی که آیه‌ای از کتاب الله را [به رأی خود] تفسیر کند، به یقین کافر گشته.
بنابر این تفسیر وحی تشریعی نیز به عهده رسول‌الله و اهل‌بیت اطهار ایشان یعنی حضرت علیّ بن ابی طالب و فاطمه زهراء و حسنین و نه امام از فرزندان امام حسین علیهم الصلوة و السّلام است، و نه کس دیگری و هیچ گونه تغییر و یا تبدیلی از آن‌ها نشده و نباید بشود. از ذات مقدّس الله تعالی با توسّل به اهل‌بیت اطهار می‌خواهیم که ما را از شرور و فتن و مهالک و حیله‌های دشمنان دانا و جهالت سست ایمانان حفظ فرماید.
[۱] – مستدرك الوسائل: ج٣ ص٩١ ب٢٩ ح۳۰۹۶- ۲۹٫
[۲] – الكافي: ج٢ ص٢٨٥باب الكبائر …ح٢٤ و من لا يحضره الفقيه: ج٣ ص٥٦٣ باب معرفة الكبائر التي أوعد الله عزّوجلّ عليها النّار …ح۴۹۳۲ و عيون أخبار الرّضا عليه السّلام: ج١ ص٢٨٥ ب٢٨ ح٣٣ و علل الشّرائع: ج ٢ ص ٣٩١ ب١٣١ ح١ و إرشاد القلوب إلى الصّواب: ج١ ص١٧٦ ب٥١.
[۳] – عوالي اللئالي العزيزيّة: ج٢ ص٢٢٤ باب الصلاة …ح۳۶٫
[۴] – وسائل الشّيعة: ج٤ ص٤٢ ب١١ ح۴۴۶۶- ۵- و عن محمّد بن الحسن، عن سهل بن زياد، عن جعفر بن محمّد الأشعريّ، عن القدّاح، عن أبي عبد اللَّه علیه السّلام قال:.
[۵] – وسائل الشّيعة: ج٤ ص٤٢ ب١١ ح۴۴۶۷- ۶- أحمد بن محمّد البرقيّ في المحاسن: عن محمّد بن عليّ عن ابن محبوب، عن جميل بن صالح، عن بريد بن معاوية العجليّ، عن أبي جعفر علیه السّلام قال: قال رسول‌الله صلّی الله علیه و آله:. و محمّد بن عليّ بن الحسين في عقاب الأعمال: عن محمّد بن موسى بن المتوكّل، عن عبد الله بن جعفر الحميريّ، عن محمّد بن الحسين بن أبي الخطّاب، عن الحسن بن محبوب نحوه.
[۶] – وسائل الشّيعة: ج٤ ص٤٣ ب١١ ح۱۴- ۴۴۶۸- ۷- و (محمّد بن عليّ بن الحسين في عقاب الأعمال): عن محمّد بن عليّ ماجيلويه، عن عليّ بن إبراهيم، عن أبيه، عن عبد الله بن ميمون، عن أبي عبد الله علیه السّلام، عن أبيه، عن جابر قال: قال رسول‌الله صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم:.
[۷] – متشابه القرآن و مختلفه، ابن شهر آشوب: ج۲ ص۱۷۰ ح۱۴- و قال صلّی الله علیه و آله: صَلّوا كَما رَأيْتُموني أُݥݥصَلّي.
[۸] – الكافي: ج۱ ص۷۰ ح۶- و بهذا الإسناد (محمّد بن إسماعيل، عن الفضل بن شاذان)، عن ابن أبي عمير، عن بعض أصحابه قال :سمعت أبا عبد الله علیه السّلام يقول:.
[۹] – التّوحيد: ص۶۸ ب۲ ح۲۳۲۳ و الأمالي: ص۶ المجلس۲ ح۳ و عيون أخبار الرّضا عليه السّلام: ج۱ ص۱۱۶ ب۱۱ ح۴- حدّثنا محمّد بن موسى بن المتوكّل رضي الله عنه قال: حدّثنا عليّ بن إبراهيم بن هاشم قال: حدّثنا أبي، عن الرّيّان بن الصّلت، عن عليّ بن موسى الرّضا علیه السّلام، عن أبيه، عن آبائه، عن أمير المؤمنين علیهم السّلام قال: قال رسول‌الله صلّی الله علیه و آله: قال الله جلّ جلاله:. و الإحتجاج على أهل اللجاج: ج۲ ص۴۱۰ و مشكاة الأنوار في غرر الأخبار: ص۹ الفصل۱٫
[۱۰] – تفسير العيّاشيّ: ج۱ ص۱۸ ح۶- عن عمّار بن موسى، عن أبي عبد الله علیه السّلام قال: … . از او: بحارالأنوار: ج۸۹ ص۱۱۱ ب۱۰ ح۱۵ و وسائل الشّیعة: ج۲۷ ص۲۰۳ ب۱۳ ح۶۷٫
حضرت آیت الله شیخ حیدر تربتی کربلائی
