زكات از مهمترین واجبات الهى است كه خداوند از اموال ثروتمندان براى فقرا و كارهاى خیر تعیین نموده و در قرآن مجید پیوسته پس از دستور به نماز، مورد امر قرار گرفته است. زكات در لغت به معنى فزونى و رشد و نموّ، و نیز به معنى تطهیر و پاكیزگى است. چنان كه پرداخت زكات مایه بركت و فزونى خیر، و پاكیزگى مال از پلیدى است.

در احادیث معتبره تأكید شده كه خداوند به مقدارى كه براى فقرا كفایت مى‌كرده، در اموال ثروتمندان زكات را واجب ساخته و اگر همه زَكات خود را به طور صحیح بپردازند، هیچ فقیرى باقى نخواهد ماند و اگر فقرا صدمه مى بینند؛ از جهت كسانى است كه حقوق آنها را نمى دهند و در دستور زكات نقصى نیست.

در بعضى از روایات آمده است‌كه: مانع زكات مسلمان نیست. و امام جعفر صادق عليه السّلام فرمودند: هیچ مال و ثروتى در خشكى یا دریا ضایع نگردد مگر به منع زكات. و نیز فرمودند: هرگاه حضرت قائم عجّل الله تعالي فرجه به پا خیزد، مانع الزّكات را مى‌گیرد و گردن مى‌زند. و عذاب‌هاى اخروى بسى سخت تر است.
زَكات فقط در نه چیز واجب است: اول: گندم. دوم: جو. سوم: خرما. چهارم: كشمش. پنجم: طلا. ششم: نقره. هفتم: شتر. هشتم: گاو. نهم: گوسفند. و اگر كسی یكی از این نه چیز را مالك باشد، با شرایطی كه خواهد آمد، باید مقدار معيّنی، به عنوان زَكات بپردازد تا به مصارفی که شارع مقدّس امر فرموده است، برسد.«سُلت» كه دانه‌ای است به نرمی گندم و خاصیت جو دارد، و «عَلَس» كه مانند گندم است و خوراك مردم «صنعا» می باشد، بنابر احتیاط باید زكات آن دو داده شود.

حضرت آیت الله شیخ حیدر تربتی کربلائی