سؤال- آیا إستمناء کردن زن با خودش شرعا جائز است یا خیر؟ از آیات و احادیث اهل‌بیت صلوات الله علیهم اجمعین بفرمایید.
و آیا آبی که از زن خارج می‌شود حکم منی را دارد یا فقط آب است؟
جواب- إستمناء به معنی کاری است که با آن‌کار درخواست بیرون آمدن منی گردد به غیر جماع نمودن، خواه با دست (خود و یا غیر) و یا با ملاعبه و ملامسه غیر همسر و یا به نحو دیگری (مانند شنیدن و دیدن محرّک شهوت)، و اغلب با دست است، و إمناء به قصد حارج نمودن منی و بدون آن، بدون همسر است. إمناء و إستمناء در شرع مطهّر حرام و از گناهان کبیره است. و إستمناء به وسیله همسر به سبب هدر دادن منی حرام می‌باشد.
(در توصیف مؤمنان) چنین فرموده است:
«وَ الَّذينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ * إِلّا عَلىٰ أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومينَ * فَمَنِ ابْتَغىٰ وَراءَ ذٰلِكَ فَأُݥݥولٰئِكَ هُمُ العادُونَ».[۱]
و آن‌ها كه دامان خود را (از آلودهشدن به حرام و بىعفتى) حفظ مىكنند؛ مگر در مورد همسران و كنيزانشان که (در مباشرت با آنان) هيچ‌گونه سرزنشى بر ایشان نيست؛ پس هر كس فراتر از اين بخواهد تجاوز كار است.
و استمناء کننده از «عادون» است و از راه نامشروع ارضاء شهوت نموده است زیرا ورای همسر و نزدیکی مشروع با او را بهره برده و از «ملومین» است. و در صحیحه علاء بن الرّزین است از امام جعفر صادق علیه السّلام، راوی گوید: از امام درباره حکم «خَضْخَضَة» پرسیدم حضرت فرمود:
«هِيَ مِنَ الْفَواحِشِ … ».[۲]
آن از (گناهان بزرگ و) فاحشه‌ها است … .
«خضخضة» نمودن که برای طلب شهوت و لذّت جنسی است نیز هرچند که منی خارج نشود، و همچنین «دَلْك» در حکم شرعاًحرام و نهی شده‌اند و برای آن‌ها تعزیر لازم است مگر این‌که جاهل قاصر باشد.
ابوبصیر گوید: شنیدم إمام جعفر صادق می فرمود:
«ثَلاثَةٌ لا يُكَلِّمُهُمُ اللهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ وَ لا يُزَكّيهِمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَليمٌ؛ النّاتِفُ شَيْبَهُ، وَ النّاكِحُ نَفْسَهُ، وَ الْمَنْكُوحُ في دُبُرِهِ».[۳]
خداى عزّوجلّ در روز قيامت با سه كس سخن نگويد و نگاهشان نكند و لياقتشان نبخشد و برایشان عذاب دردناكى خواهد بود؛ آن‌كه ريش خود را بكند (و بتراشد)، و آن‌كه از خود لذّت جنسى ببرد (مقصود إمناء و استمناء است)، و آن (مردی) كه مورد لذّت جنسى مردان قرار گيرد.
و در کتاب العوالي از رسول‌الله صلّی الله علیه و آله روایت نموده:
«ناكِحُ الْكَفِّ مَلْعُونٌ».[۴]
آن‌که با دست خود نکاح کند (شهوت و لذّت جنسی برد) لعنت شده.
و أحمد بن محمّد بن عيسى الأشعری از پدرش گوید: درباره خضخضة از امام جعفر صادق علیه السّلام پرسیده شد پس فرمود:
«إِثْمٌ عَظيمٌ قَدْ نَهَى اللهُ عَنْهُ في كِتابِهِ، وَ فاعِلُهُ كَناكِحِ نَفْسِهِ، وَ لَوْ عَلِمْتُ بِما يَفْعَلُهُ ما أَكَلْتُ مَعَهُ».
گناه بزرگى است كه خداوند از آن در كتابش نهى كرده است و استمنا كننده چونان كسى است كه با خويش جماع مىكند و اگر من باخبر شوم از كسى كه اين كار را انجام مىدهد، با او همغذا نخواهم شد.
راوی پرسيد: اى فرزند رسول خدا! برايم آن‌چه از كتاب خداوند درباره استمناست توضيح دهيد؟ حضرت فرمودند: آن فرموده خداوند است:
«فَمَنِ ابْتَغىٰ وَراءَ ذٰلِكَ فَأݩݩُݥݥولٰئِكَ هُمُ العادُونَ، وَ هُوَ مِمّا وَراءَ ذٰلِكَ».
پس هر كه فراتر از آن‌را بخواهد همانان تجاوزگرند، و إستمناء از غير راه (ازدواج) است.
آن مرد پرسيد: كدام بزرگتر است، زنا يا إستمناء؟ حضرت فرمود:
«هُوَ ذَنْبٌ عَظيمٌ، قَدْ قالَ الْقائِلُ بَعْضُ الذَّنْبِ أَهْوَنُ مِنْ بَعْضٍ وَ الذُّنُوبُ كُلُّها عَظيمٌ عِنْدَ اللهِ لِأَنَّها مَعاصِيَ، وَ أَنَّ اللهَ لا يُحِبُّ مِنَ الْعِبادِ الْعِصْيانَ، وَ قَدْ نَهانَا اللهُ عَنْ ذٰلِكَ، لِأَنَّها مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ، وَ قَدْ قالَ: «لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إِنَّ الشَّيْطانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا إِنَّما يَدْعُوا حِزْبَهُ لِيَكُونُوا مِنْ أَصْحابِ السَّعيرِ».[۵]
إستمناء گناه بزرگى است. گويندهاى خواهد گفت كه: بعضى از گناهان سبكتر از بعضى دیگر است ولى همه گناهان نزد خداوند بزرگ است؛ چرا كه همه معصیت های الله است، و خداوند دوست ندارد كه بندگانش گناه كنند، و خداوند ما را از اين کار بازداشته است؛ چرا كه كار شيطان است، و خداوند فرموده است: «پرستش شيطان نكنيد، شيطان دشمن شماست، او را دشمن بگيريد، شيطان گروهش را دعوت مىكند تا از ياران آتش باشند».
چنان‌که واضح است در این حدیث شریف و احادیث و روایات دیگری تصریح شده است بر این‌که استمناء کاری حرام و گناهی بزرگ است و شامل مرد و زن می‌شود.
و از مجموع کلمات فقهاء شیعه بر واجب شدن غسل جنابت بر زن نیز به سبب خروج منی از او حکم نموده‌اند، بلکه برخی از فقهاء شیعه نیز ادّعای إجماع بر حرمت آن برای زن نموده‌اند مانند: شهید دوم در کشف الّلثام ج۲ ص۵، و وحید بهبهانی در مصابیح الظّلام: ج۱ ص۸۷ و ملّای نراقی در مستند الشّیعة: ج۲ ص۲۵۴، و برخی فرموده‌اند که این حکم مخالفی ندارد مانند: سبزواری در الذّخیرة: ص۴۹ و نجفی در جواهر الکلام: ج۳ ص۳ و همدانی در مصباح الفقیه: ج۳ ص۲۲۲، و روایاتی بر آن تصریح دارد مانند صحیحه حسن بن محبوب از معاویة بن حکیم از امام جعفرصادق علیه السّلام که فرمود:
«إِذا أَمْنَتِ الْمَرْأَةُ وَ الْأَمَةُ مِنْ شَهْوَةٍ جامَعَهَا الرَّجُلُ أَوْ لَمْ يُجامِعْها في نَوْمٍ كانَ ذٰلِكَ (كانَتْ- الإستبصار) أَوْ في يَقَظَةٍ فَإِنَّ عَلَيْهَا الْغُسْلَ».[۶]
چون از زن و كنيز منى ريخت بر اثر شهوت خواه به جماع مرد با او باشد يا نه، در خواب باشد يا در بيدارى غسل بر او واجب است.
نعوذ بالله تعالی من معاصیه و الله المستعان.
[۱] – سوره (۲۳)المؤمنون آیه۱۴۵ الی ۱۴۷و سوره ۷۰ المعارج آیه ۳۰ الی ۳۲.
[۲] – الكافي: ج۵ ص۵۴۰ ح۱٫از او: وسائل الشيعة: ج۲۰ ص۳۵۳ ب۲۸ ح۲۵۸۰۸-۵٫
[۳] – الخصال: ج۱ ص۱۰۶ ح۶۸٫ از او: وسائل الشيعة: ج۲ ص۱۳۱ ب۷۹ ح۱۷۰۹- ۵ و ج۲۰ ص۳۵۴ ب۲۸ ح۲۵۸۱۰- ۷٫
[۴] – عوالي الّلئالي العزيزيّة في الأحاديث الدينيّة: ج۱ ص۲۶۰ ف۱۰ ح۳۸٫ از او: بحار الأنوار: ج۱۰۱ ص۳۰ ب۳۳ ح۲ و جامع أحاديث الشّيعة: ج۲۵ ص۷۹۶ ب۱۷ ح۱۳۰۰- ۳۷۶۹۹- (۴).
[۵] – وسائل الشّيعة: ج۲۸ ص۳۶۴ ب۳ ح۳۴۹۷۸- ۴ از النوادر أحمد بن محمّد بن عيسى الأشعری: از پدرش از امام جعفرصادق علیه السّلام. و مانند آن در بحار الأنوار: ج۱۰۱ ص۳۰ ب۳۳ ح۱ از فقه الرّضا عليه‌السّلام از پدرش از امام صادق علیه‌السّلام.
[۶] – وسائل الشّيعة: ج۲ ص۱۸۹ ب۷ ح۱۸۹۷- ۱۴ از تهذيب الأحكام: ج۱ ص۱۲۲ ب۶ ح۱۵و الإستبصار فيما اختلف من الأخبار: ج۱ ص۱۰۶ ب۶۳ ح۵٫
حضرت آیت الله شیخ حیدر تربتی کربلائی
